Uyurgezerlik
Tarih 2009-01-04 18:13:03 / Okuma 1474
Uyurgezerlikteki temel özellik uyku sırasında ortaya çıkan ve yineleyici nitelikteki yatakta doğrulmak, yataktan çıkmak ve ev içinde dolaşmak gibi davranışlarda bulunulmasıdır. Uyurgezerlik atağı sırasında kişi kesinlikle bu durumun farkında değildir.
Uyurgezerlik sırasında çok çeşitli davranışlar görülebilir. Bozukluğun hafif şekillerinde kişi yatakta oturur, çevresine bakınır veya battaniye yada çarşafları kurcalayabilir. Ancak tipik uyurgezerlik ataklarında kişi yataktan çıkar, odanın içinde dolaşır, örneğin iki katlı bir evde alt kata inebilir hatta evden dahi çıkabilir. Uyurgezerlik atağı sırasında kişi belirgin şekilde tehdit edici şeylerden kaçınmak veya korunmak için koşturabilir.
Uyurgezerlik atakları genellikle birkaç dakika ile 1/2 saat arasında sürmektedir
Genellikle uykunun ilk devresinde ortaya çıkmaktadır. Uyku sırasında yataktan kalkma ve gezinme olarak tanımlanabilir
• Kişi uyurgezerken boş boş ve gözünü dikerek bakar. Başkalarıyla iletişime geçmez, tepkisizdir.
• Uyurgezer çok zor uyandırılır
• Uyurgezerin uyandıktan sonra davranışlarında bir anarmallik olmaz.
• Uyurgezerlik belli bir fizyolojik rahatsızlığa bağlı değildir
• Uyurgezerlik bir madde kullanımına ve ya ilaç kullanımına bağlı değildir
• Uyurgezerlik kişinin toplumsal ve mesleki yaşantısını zorlaştırır.
Uyurgezerlik bir dizi kompleks davranıştan oluşur. Uyurgezerlik bilinçsizce ve hatırlamadan yatağı terk etme ve yürümeye başlamadır. Hasta ayağa kalkar, yürüme, banyoya gitme, giyinme, konuşma, çığlık atma hatta araba kullanma gibi hareketler yapar. Davranış bazen uyanarak sonuçlanırken, genellikle yatağa geri dönmeyle son bulur.
Çocuklarda daha sık görülen uyurgezerlik; 5-8 yaşlarında ortaya çıkar ve erkek çocuklarda kızlardan daha yaygındır. Uyurgezerlik nörolojik tabanlı da olabilir. Stresli dönemlerde artmaktadır. Aşırı yorgunluk uyurgezerliğin şiddetini arttırır. Uyurgezerlik önemli bir rahatsızlıktır çünkü kaza, yaralanma, camdan düşme… ile sonuçlanması çok tehlikelidir.
Tedavisi
En başarılı tedavi ilaç tedavisi olup stres kaynağıyla ilgili psikoterapi de faydalı sonuç verir
Uyurgezerlik hakkında başka bir makalemiz;
Genellikle çocuklukta başlayan, ilerleyen dönemlerde kaybolan uyku bozuklukları, nadiren erişkin yaşlarda da ortaya çıkabiliyor. Uyku bozukluklarının en sık görülenleri ise; uyurgezerlik, gece korkuları veya uyku terörü, kabuslar, REM davranış bozukluğu, gece altını ıslatma ve diş gıcırdatma... Uyurgezerlik Gece Terörü veya Gece Korkuları Gece terörü uyurgezerlikle aynı yaş grubunda ve yine gecenin ilk yarısında yavaş derin uyku sırasında olur. Hastalar uyuduktan 1-2 saat sonra yataktan korkulu gözlerle kalkar ve bağırırlar. Nefes alıp vermeleri değişir ve nabız yükselir. Göz bebekleri büyür ve aşırı terlerler. 3-4 dakika kadar süren bu dönem kendiliğinden sona erer ve eğer uyandırılmazsa hasta sabah kalktığında hiç birşey hatırlamaz. Bu nedenle gece teröründe hastayı uyandırmamak daha doğrudur. Gece korkuları uyurgezerlikle birlikte olabilir ve aynı tedavi ilkeleri geçerlidir.
Uyku bozuklukları, tıp dilinde parasomniler olarak da adlandırılıyor. Parasomniler, uyku sırasında yapılan anormal hareketler olarak da tanımlanabiliyor. Anadolu Sağlık Merkezi’nden Nöroloji Uzmanı Dr. Vedat Sözmen, en sık görülen uyku bozukluklarını anlattı:
Uyurgezerlik çocuk yürümeye başladıktan sonra her dönem olabilir, en sık 8-12 yaş arasında olur. Genellikle, gecenin ilk yarısında, uyku başlangıcından 1-2 saat sonra kalkıp dolaşmaya başlarlar. Bazı kişilerde yakınma her gece olur, bazılarında ise daha çok stresli günlerin ardından veya uykusuz kaldıklarında görülür. Hastalar uyanıkmış gibi davranırlar, bulundukları odadan hatta evden dışarı çıkabilirler. Ancak, sorulan soruları cevaplamazlar ve anlamsız hareketler yapabilirler. Eğer, uyandırılmazlarsa yataklarına geri döner, uyumaya devam ederler ve sabah hiç birşey hatırlamazlar. Olay rüyaların görüldüğü REM döneminde değil, derin yavaş uyku, yani uykunun en derin döneminde gerçekleşir.
Uyurgezerlik, eğer ileri yaşlarda da devam ederse tedavi mutlaka yapılmalıdır. Tedavide, öncelikle hastayı izlemek, gerekirse oda kapı ve pencerelerini kilitlemek ve oda içinde tehlike yaratabilecek eşyaları kaldırmak gereklidir. Örneğin, yazın Türkiye’nin bazı bölgelerinde gece evlerin damında uyunur, bu dönemlerde uyurgezerlik yakınması olan birçok çocuk damdan düşerek ciddi biçimde yaralanırlar. Ayrıca, yakınmanın ortaya çıkmasına neden olabilecek uykusuzluk, stres gibi faktörlere engel olunmalı, böyle zamanlarda gece mutlaka önlem alınmalıdır. İlaç tedavisi ise, önlemlerin yetersiz kalacağı ileri yaştaki hastalara uygulanır. Bu amaçla benzodiazepin grubu veya yavaş derin uykuyu kısaltan bazı antidepresanlar tercih edilir.
|
Kabuslar Kabuslar genellikle 3-6 yaş arasında, gece teröründen farklı olarak rüya dönemleri sabah karşı yoğunlaştığından, gecenin ikinci yarısında ortaya çıkar. Rüyalardan farklı olarak oldukça canlı ve ayrıntılı olan kabuslarda içerik her zaman korkuçtur ve kişiler saldırıya uğradıklarını, zor durumda olduklarını hissederler. Gece teröründen önemli bir farkı hastaların her şeyi ayrıntılı olarak hatırlamalarıdır. Bu nedenle, kabus gören çocuk uykudan uyandırılmalı ve korkusu geçinceye kadar teselli edilmelidir. REM Uykusu Davranış Bozukluğu REM uykusu davranış bozukluğu son zamanlarda tanımlanmış bir tablodur. Diğer parasomnilerin aksine 60-70 yaş arasında başlar. REM uykusu sırasında, normalde, kas gerginliği kaybolur ve bütün kaslar gevşer. Bu hastalıkta ise gevşeme yerine kaslar gerilir ve hasta gördüğü rüyanın etkisi ile tekme atma, yumruklama gibi hareketler yapar ve kendine veya eşine zarar verebilir. Hasta kendini yaralamazsa bu dönemleri hatırlamaz. Bu durum Parkinson Hastalığı ve Alzheimer gibi hastalıklarla çok sık birlikte görüldüğünden, REM davranış bozukluğu olan hastalar bu açıdan da takip edilmelilerdir. Tedavide ise benzodiazepin türü ilaçlar kullanılır ve genellikle iyi sonuç alınır |
uyurgezerlik uyurgezer uyku problemi uykusuzluk ruh ruh hastaliklari
yorumlar
selma 2009-04-02 01:12:45kızım 13 yaşında uyurgezerne yapabilcemi bilmiyorum yaşının ufak olduğunu düşüdüğüm için ilaç edavisini gerek duymuyorum ama tedirginimbu beni korkutuyo ama açıklamanız beni aydınlatı suumunuziçin teşekküer ellerinize sağlı
